Сайт тест режимида ишламоқда Сайт работает в тестовом режиме

Категориялар

Қидирув

НОР ШИРАЧ

Кўриниши

Тарқалиши


Мақоми

3. Тянь-Шань ва Помир-Олойдаги ареали ажралган ва қисқариб бораётган эндемик ўсимлик.

Қисқача тавсифи

Бўйи 100–250 см га етадиган кўп йиллик йирик ўт. Илдизпояси қисқа, нурсимон жойлашган, бўлаклари урчуқсимон йўғонлашган. Барглари кенг қалами, эни 4–8 см, силлиқ. Шингили тиғиз, кўп гулли, цилиндр шаклда, узунлиги 35–120 см. Гулолди баргчалари учбурчак шаклда. Шингилининг пастки қисмидаги гулларининг банди гулқўрғонидан 1,5–2 марта узун. Гулқўрғон баргчалари якка томирли, оч пушти рангли. Чангчилари гулқўрғонидан бироз қисқа. Меваси – юмалоқ, силлиқ кўсакка ўхшайди, эни 1,5–2,5 см. Май– июлда гуллайди, меваси июль–августда етилади.

Тарқалиши

Тошкент, Наманган, Жиззах, Самарқанд, Фарғона, Сурхондарё, Қашқадарё вилоятлари: Ғарбий Тянь-Шань ва Помир-Олойнинг барча тизмалари, Тожикистон, Қозоғистон, Қирғизистонда ҳам учрайди.

Ўсиш шароити

Тоғнинг ўрта қисмидаги майдажинс тупроқли ва тошли ёнбағирларда ўсади.

Сони

Якка-якка ва кичик туплар ҳосил қилиб ўсади. Тошкент вилояти ҳудуди бўйича 100 000 атрофида тури бор.

Кўпайиши

Уруғидан ва вегетатив йўл билан кўпаяди.

Ўсимлилар сони ва ареалининг ўзгариш сабаблари

Аҳоли томонидан териб олиниши ва чорва молларининг кўплаб боқилиши туфайли камайиб бормоқда.

Маданийлаштириш

1954 йилдан буён ЎзР ФА Ботаника боғида ўстирилади.

Муҳофаза чоралари

Чотқол, Зомин, Ҳисор, Китоб, Нурота, Сурхон қўриқхоналарида, Угом-Чотқол ва Зомин миллий табиат боғларида муҳофаза қилинади. Ботаника боғларида кўпайтириш лозим.