Сайт тест режимида ишламоқда Сайт работает в тестовом режиме

Категориялар

Қидирув

МОРХЎР

Кўриниши

Тарқалиши


Мақоми

1(CR): Бутунлай йўқ бўлиб кетиш арафасида турган, локал тарқалган кенжа тур. ТМХИ Қизил рўйхатига киритилган [NT].

Тарқалиши

Кўҳитанг, Бойсунтоғ, Боботоғ тизмалари. Ўзбекистондан ташқарида: Туркманистон, Тожикистон, Афғонистон шимоли. Покистон, Ҳиндистон, Афғонистон шарқида – бошқа кенжа турлари.

Яшаш жойлари

Тоғларнинг тош– қояли ва сийрак арчазорли ёнбағирлари (д.с.б. 1500–2500 м). Ёзда баланд тоғ (альп) ўтлоқларигача (д.с.б. 3000 м) кўтарилади.

Сони

1950–1970-йилларда кескин камайиб кетган, кейинчалик Сурхон қўриқхонасида олиб борилган муҳофаза чоралари туфайли аста–секин барқарорлашди, бироқ бошқа ҳудудларда қисқаришда давом этмоқда. Ҳозирда тахминан 400–450 таси мавжуд (Кўҳитанг т.– 400 тача; Боботоғ т. – 20 тача, Бойсунтоғ тоғида қайд этилмаган).

Яшаш тарзи

Пода бўлиб яшайди, мавсумий кўчади. Жуфтлашиш даври – ноябрь– декабрда. Апрель–май ойларида болалайди (1–2). Болалари бир йилгача онасидан ажрамайди, 2–4 ёшида жинсий вояга етади. Асосан ўтсимон ўсимликлар билан озиқланади.

Чекловчи омиллар

Ўтмишда (1950– 1970 й.) – махсус овланиши, ҳозирда – браконьерлик, чорвачиликда яйловлардан кенг кўламда фойдаланиш, хонаки ҳайвонлар билан рақобат.

Кўпайиш холати

Дунёнинг ҳайвонот боғлари ва парваришхоналарида кўпайтирилади.

Муҳоваза чоралари

Овлаш тақиқланган. Сурхон қўриқхонасида, Бойсун ва Ҳазрат– бобо ўрмон хўжаликларида муҳофаза остига олинган. СИТЕСнинг I Иловасига киритилган. Ҳудудий муҳофазасини кучайтириш ва тутқунликда кўпайтиришни ташкил этиш лозим.