Сайт тест режимида ишламоқда Сайт работает в тестовом режиме

Категориялар

Қидирув

КЎК СУҒУР

Кўриниши

Тарқалиши


Мақоми

1(EN): Йўқолиб бораётган, локал тарқалган ғарбий Тянь-Шань эндемик кенжа тури. ТМХИ Қизил рўйхатига киритилган [VU].

Тарқалиши

Чотқол, тизмаси, Оҳангарон ясси текислиги, Ўзбекистондан ташқарида: Қирғизистон, илгари Тожикистонда. Қозоғистонда – бошқа кенжа тури.

Яшаш жойлари

Д.с.б. 2000–3300 м даги тоғ даштларининг намли жойлари, альп ва субальп ўтлоқлар зонасидаги булоқлар, соз тупроқлар, қорликларга яқин жойлар, тошқояларнинг этаклари.

Сони

10 минг донага яқин; локал популяцияларда ўртача зичликда ҳар 1 кв. км 3–5 та суғур тўғри келади. Сўнгги ўн йилликлар мобайнида сони ва ареали тобора қисқариб бормоқда.

Яшаш тарзи

Март-август оралиғида фаол, инларида оила бўлиб ҳаёт кечиради, колониялар ҳосил қилади. Март-апрелда жуфтлашади, майда болалайди (2–4), болалари июнь-июлда инларидан чиқади, икки қишловдан сўнг жинсий вояга етади. Ўтўланлар, кўпинча бошоқли ўсимликлар, баъзан чувалчанг, моллюска, ҳашаротлар билан озиқланади.

Чекловчи омиллар

Ўтлоқлардан чорвачиликда ҳаддан зиёд фойдаланиш, браконьерлик, чўпон итлари ва табиий кушандалар (бўри, тулки, бургут, илвирс) томонидан таъқиб қилиниши, касалликлар.

Кўпайиш холати

Ўзбекистонда кўпайтириш муваффақиятсиз тугалланган.

Муҳоваза чоралари

Овлаш тақиқланган. Чотқол қўриқхонаси ва Угом-Чотқол миллий табиат боғида муҳофаза остига олинган. Ангрен ясси текислигида муҳофазасини ташкил этиш ва Оқбулоқ дарёсининг чап қирғоғи ҳавзасини қўшиши орқали Чотқол қўриқхонасини кенгайтириш.